با توجه به اين‌كه همواره حكومت‌ها در معرض انحراف از اهداف و در پي آن زوال و جابجايي‌اند و بقا و استمرار هيچ حكومتي تضمين نشده، گره زدن تمام اعتبار و حيثيت تاريخي نهاد دين و پیرو آن حوزه‌هاي علميه و علماي دين به زلف حكومت و حكمرانان آینده روحانیت را به خطر می‌اندازد!

1. این­که به دلیل احتمال از بین رفتن حکومت دینی، حوزه علمیه و روحانیت را به گره نزدن سرنوشت خود به حکومت دعوت کنیم، یعنی دعوت حوزه و روحانیت به عمل نکردن به وظیفه و مسئولیت خود در قبال حفظ و دفاع از دین و نظام دینی مستقر. با کدام مجوز شرعی حوزه و روحانیت می‌تواند از مسئولیت بالفعل و موجود خود به دلیل احتمال در آینده دست بردارد؟ آیا حوزه و روحانیت در برابر دین و حکومت دینی وظیفه و مسئولیتی ندارد و چون احتمال تغییر در حکومت وجود دارد، باید از انجام مسئولیت دینی خود سر باز بزند و با دست خود به دین و نظام دینی ضربه وارد کند؟!

چگونه حوزه و روحانيت مي­تواند با نظامي كه بر پايه مباني و ارزش­هاي اسلامي شكل گرفته و برآمده از متن حوزه و حاصل تلاش و مجاهدت‌هاي خستگي­ناپذير روحانيون و مردم متدين و متعهد است، با مسامحه و غیر مسئولانه برخورد نماید؟! مقام معظم رهبري فرمودند:

«ما هرگز ادعا نمي كنيم كه توانستيم در عمل، همان­طوري باشيم كه اسلام مي­خواهد. ما كجا و اين مرتبه كجا ؟ امّا نظام، نظام ديني و الهي است، نظام حاكميت شريعت و ترويج معارف است... اين، هر كس را كه به شريعت و معارف اسلامي و مكتب اهل بيت اندك علاقه­اي دارد، موظف مي كند كه گوشه كار را بگيرد و كمك كند. كنار نشستن، بي­تفاوت ماندن و خود را در سرنوشت اين نظام سهيم ندانستن، مقبول نيست. مخالفت كردن كه جاي خود دارد.»^[1]

«حوزه علميه به خصوص حوزه علميه قم مادر اين نظام است. به وجود آورنده و مولّد اين انقلاب و اين حركت عظيم است. يك مادر چگونه مي­تواند از زاده خود، از فرزند خود غافل بماند؟ نسبت به او بي­تفاوت باشد؟ در هنگام لازم از او دفاع نكند؟ ممكن نيست.»^[2]

بر اين اساس، حوزه و روحانيت به اقتضاي اهداف و مسئوليت‌هاي خويش و با نظر به اسلامي و ارزشي بودن نظام كشور (كه پيوند و ارتباط ميان آنها را ضروري مي نمايد) لازم است رويكرد همکاری و تعاملي با دولت اسلامي داشته باشد، البته تعاملي كه استقلال حوزه و روحانيت در آن حفظ شده و حوزه و روحانيت به سازمان و نهادي دولتي تبديل نشود، همان­گونه كه مشي حوزه و روحانيون از ابتداي شكل­گيري انقلاب اسلامي تاکنون اين­گونه بوده است.

روحانيت تلاش کرده ضمن حمايت از اصل نظام و ارزش­ها و اصول آن، نسبت به عملكردها و مواضعي كه با آموزه‌هاي ديني همخواني نداشته و انحرافات، تذكر و هشدار داده و با آن برخورد نمايد. عملكرد و واكنش حوزه و موضعگيري روحانيون در قبال مسائل فرهنگي و رویارویی با افراد و جريان‌هاي سياسي زاويه‌دار با مباني ديني، توجه به مسائل اقتصادي و معيشتي مردم و... در طول حيات جمهوري اسلامي تا به امروز به خوبي بيانگر اين مشي حوزه و روحانيت است. روحانيون حمايت از نظام اسلامي را بر اساس مسئوليت ديني، وظيفه و رسالت خود مي­دانند، امّا همچون نگاهباناني هوشيار و طبيباني دلسوز با هرگونه انحراف و كجروي، آسيب و مشكلي برخورد مي­كنند.

2. با توجه به تلاش دشمنان دین با اسلام و ارزش‌های دینی و چیرگی تفکر سکولاریسم و تهاجم گسترده فرهنگی، با از بین رفتن حکومت دینی، آیا اثری از حوزه و روحانیت باقی خواهد ماند که حوزه و روحانیت را به گره نزدن سرنوشت خود با حکومت دینی فرامی‌خوانیم؟! حوزه و روحانیت چه بخواهد و چه نخواهد نمی‌تواند خود را از حکومت دینی جدا بداند و سرنوشت او با حکومت دینی پیوند خورده است.

حکومت اسلامی ثمره اعتبار و حيثيت تاريخي نهاد دين، حوزه‌هاي علميه و علماي دين است و همه تلاش‌ها برای تشکیل حکومت دینی و تحقق حاکمیت اسلام است، ازاین­رو حوزه و روحانیون باید امروز تمامی تلاش و توان خویش را برای حفظ و حراست از نظام اسلامی به کار گیرند.

3. انحراف در حکومت دینی غیر از زوال حکومت دینی است و نباید این دو را با یکدیگر یکسان برشمرد. در مورد کجروی در حکومت دینی حوزه و  روحانیون بر اساس وظیفه و مسئولیتی که دارند، از هرگونه انحراف احتمالی در حکومت دینی جلوگیری به عمل می‌آورند و اجازه نخواهند داد حکومت دینی دچار انحراف گردد. با توجه به معیار قرار گرفتن قوانین اسلامی در کشور و حاکمیت آن بر همه قوانین و وجود شورای نگهبان و وجود ولی فقیه در رأس نظام اسلامی و وجود مراجع عظام و بزرگان، با هرگونه انحراف در جهت­گیری و حرکت کلی حکومت دینی برخورد خواهد شد.

البته میزان تحقق اهداف و ارزش‌های اسلامی و عمل و اجرای دقیق قوانین اسلامی غیر از انحراف است و هیچ کس مدعی نیست در نظام ما به طور کامل به احکام اسلام عمل شده و جامعه­ای صد در صد اسلامی تشکیل شده است. تا رسیدن به نقطه مطلوب و تحقق جامعه اسلامی کامل فاصله وجود دارد، اما کجروی از مسیر تحقق اهداف و ارزش‌های اسلامی صورت نگرفته و وجود برخی آسیب‌ها و موانع موجب نشده دست از اهداف و اصول و آرمان‌های اسلامی برداشته شود.