هدف اصلی از نکوهش حجاب و ترغیب زنان به برداشتن آن، «خلع سلاح زن در دفاع از هویت و حق مالکیت بر بدن خود، در برابر مردان هوس باز و بیتعهد و تسهیل بهره‌کشی سرمایه داران از بدن زن برای رسیدن به سود بیش‎تر مادی» است.

متن شبهه

1. جانمایه «حجاب» بر سلبِ اختیار زن بر بدن و رفتار خویش استوار است. با حجاب و همه احکام و تعاریف، شرایط، ضوابط و قوانینی که برای آن مشخص شده، کرامت و ارزش انسانی زن حذف و او فقط در جنسیتاش خلاصه میشود. این دیدگاه، جنسیت زن را «منشاء فتنه و فِسق و فساد دانسته که میتواند مرد را از راه ایمان خارج کرده و به گناه بیالاید!» در چنین دیدگاه و دستگاه فکری، هویت جنسی زن نیز فقط در ارتباط با مرد است که تعریف شده و مفهوم مییابد. زن «برای» مرد است که معنی دارد. «مَحرم و نامَحرم» خط و مرزی است که جداسازی جنسیتی را رسمیت میبخشد. ساختار این جداسازیِ جنسیتی نیز با هدف حفظ رابطه قدرت بین زن و مرد و تسلط مرد بر زن بنا شده که در آن، زن «مالِ» مرد بوده و هویت انسانی او تا حد یک «شئ» که میتواند تحت مالکیت قرار بگیرد، کاهش مییابد.

2. به بیان ساده در اندیشه مذهبی که خواهانِ حجاب اجباری است، هر زن یک «اِغواگر» بالقوه و هرمرد یک «متجاوز» بالقوه دیده میشود!

3. این دیدگاه اسلامِ شیعه که تفکر و اندیشه «ولی فقیه» از آن بر میخیزد، انسان را فاقد شعور و قدرت تشخیص دانسته و معتقد است که با «قیمومیت» بر مردم، باید آنها را کنترل کرد.

4. ایران، زمانی آزاد میشود که هرمرد و زن ایرانی، با درک ارزش انسانی خود، خویشتن را از قید اجبارهای مذهبی، که او را در زندگی فردی و اجتماعی به بند کشیدهاند، رها کند. از سر برداشتن حجاب توسط زنان و حمایت آنها توسط مردان، گامی مهم در همین راه است.

پاسخ اجمالی:

1. شبهه بالا اگر بر مبنای آنارشیسم قرار نداشته باشد، دست کم، نوعی آنارشیسم را ترویج میکند. اساس زندگی اجتماعی بر محور قانون و محدودساختن آزادیهای فردی برای جلب خیر عمومی است. غیر از شبهفلسفه آنارشیسم، هیچ فلسفه دیگری به نفی حکومت، سنت و قانون و وانهادن امور به خرد و آگاهی انسانها اعتقادی ندارد. افراد یک جامعه، هرچقدر هم آگاه، بااخلاق و فرهیخته باشند، برای زندگی اجتماعی و همکاری مشترک برای تحصیل خیرات بیشتر، میبایست حکومتی تشکیل داده و برای تنظیم روابط خود به قانون تن دهند. قانون، شاقولی است که حدود آزادیهای افراد را معین و از تجاوز، ظلم و تضییع حقوق شهروندان و خیرات عمومی جلوگیری میکند.

2. در همه جوامع، چه سنتی و چه مدرن، نظامهای سیاسی برای تنظیم امور شهروندان، قوانینی را وضع کرده و برای هرفرد، حقوق و تکالیفی را معین میکنند. پوشش، یکی از موضوعات مهم در قوانین اجتماعی است و هرجامعه، بسته به سنتها، فرهنگ، دین و ملاحظات اجتماعی خود، برای پوشش شهروندان حدودی را معین کرده و آن را یکسره به خود شهروندان واگذار نمیکند. امروزه حتی در به اصطلاح، آزادترین کشورهای دنیا، مثل آمریکا، قوانین و ضوابطی برای پوشش زنان و مردان در حریم عمومی جامعه وجود دارد. قانون، مهمترین ابزار اجبار و اکراه شهروندان به انجام یا ترک رفتارهایی است که به حقوق دیگران آسیب زده و برای سلامت عمومی زیانآور است. تردیدی نیست که قوانین، منابع مختلفی داشته و علاوه بر قرادادهای اجتماعی، علم، سنت، دین، اخلاق و آداب و رسوم فرهنگی، منشأ و خاستگاه بسیاری از قوانین است.

3. ایران، جامعهای دینی و دارای سنتها، آداب و رسومی است که بخش قابلتوجهی از آن ریشه اسلامی – شیعی دارد. بر این اساس، قوانین اجتماعی ما بر اساس ارزشهای دینی، اخلاق، آداب و مصالح و منافع اجتماعی سامان یافته است. از آنجا که بخش اعظم مردم ایران مسلمان و شیعهاند، قوانین مدنی در حوزه پوشش و روابط زن و مرد، بر اساس فقه اسلامی و ریشه در ارزشهای اسلامی دارد. مردمان این سرزمین پوشش شرعی را با اختیار خود انتخاب کرده و آن را مایه عزت، آرامش و خیر خود تلقی میکنند. اکثر قریب به اتفاق زنان ایرانی، با وجود تفاوتهایی در مقدار پوشش، همواره اصل پوشش شرعی را پذیرفته و بر آن تأکید ورزیدهاند. بنابر این اصطلاح نادرست «حجاب اجباری» و فلسفههای موهومی مانند «سلب مالکیت زن بر بدن خود»، «مردسالاری»، «اسارت زنان» و غیره، نوعی فریب زبانی است که باهدف تخریب باورها، انگیزهها و معناداریِ ارزشیِ پوشش شرعی، توسط بیگانان برساخته و ترویج میشود.

4. هدف اصلی از نکوهش حجاب و ترغیب زنان به برداشتن آن، «خلع سلاح زن در دفاع از هویت و حق مالکیت بر بدن خود، در برابر مردان هوس باز و بیتعهد و تسهیل بهره‌کشی سرمایه داران از بدن زن برای رسیدن به سود بیش‎تر مادی» است. بدن هرانسان، دردسترسترین بُعد وجودی او در تعامل با دیگر انسانها است و از این رو اولین چیزی که در روابط اجتماعی ممکن است از آن سوءاستفاده شود، بدن است. قدرت فیزیکی، مهمترین ویزگی بدنی مردان و زیبایی و لذتآفرینی، مهمترین ویژگی بدنی زنان است. همانگونه که مردان باید مراقب سوءاستفاده از قدرت بدنی خود باشند، زنان نیز باید از بدن خود در برابر سوءاستفادههای دیگران، محافظت و مراقبت کنند. لزوم شرعی پوشش بدن و جاذبههای بدنی برای زنان، بیش از هرچیز، برای افزایش اقتدار زن در برابر مرد، بالابردن قدرت چانهزنی در روابط اجتماعی، جلوگیری از لذتجویی رایگان مردان، محافظت در برابر تجاوزهای احتمالی و جلوگیری از بهره کشی جریان سرمایه‌داری از آن است. امروزه بر افراد آگاه پوشیده نیست که علاوه بر بهره‌کشی از کار ارزان زنان، صنعت تبلیغات مصرفی هم بر محور زیبایی و جاذبه‌های بدنی زنان استوار است.هرچند نمیتوان همه بنیانگذاران فمینیسم را به فریبکاری و دستنشاندگی جریان سرمایهداری غربی متهم کرد، اما روشن است که جنبش فمینیسم، آزادی جنسی، مبارزه با حجاب و عفاف و خانواده، همه از آبشخور جریان سرمایهداری برای آزادساختن انرژیها و جاذبههای پرقدرت زنان برای به حرکت در آوردن موتور تولید و مصرف در جامعه جهانی است. بیرونراندن زنان از محیط امن خانه و محرومساختن آنان از موهبت الهی مادری و همسری به سودِ کار کمهزینه در کارخانهها، شرکتها، بنگاه‌ها و کارتلهای سرمایهداری و استفاده همزمان از قدرت و زیبایی بدنی و بالابردن تولید و مصرف تولیدات، توسط همین زنان، راهبرد فریبکارانه و زنستیزانه کاپیتالیسم منافق و تزویرگر غربی است. در این راستا نفی حجاب، ترویج آزادی جنسی و اعتبارزدایی از عفت و قداست خانواده مهمترین ابزارهای تسهیلکننده این خیانت تاریخیِ ضدانسانی بوده است.

5. تجربه 47 ساله جمهوری اسلامی و رشد شگفتانگیز زنان در عرصههای علمی، هنری، اجتماعی، سیاسی و غیره نشان داد که حجاب و عفاف نه تنها مانعی بر سر راه پیشرفت زنان نیست، بلکه بهترین حمایتکننده و محافظتکننده از آنان در روابط با مردان است. اسلام ضمن به رسیمت شناختن شخصیت، کرامت و حقوق زنان، با وضع قوانینی در تنظیم روابط اجتماعی و ترویج ارزشهایی مانند عفاف و حیا، به زنان کمک کرده تا در تعاملات غیرعادلانه اجتماعی، از خود محافظت کرده و مانع بهرهبرداریهای غیرانسانی از زنانگی خود شوند. امروزه جریان سرمایهداری غربی با حداکثر استفاده از زن و زنانگی، در جهت بسط هژمونی سوداگرانه و نفعپرستانه خود بر جهان انسانی است. شعار مبهم و نامفهوم «زن، زندگی، آزادی» به روشنی از بهرهبرداری سیاسی و فرهنگی از زن و زنانگی برای از نابودی فرهنگهای بومی و ارزشمدار و مبارزه با نظامهای سیاسی ضدغربی حکایت میکند.