متن شبهه:
1. وقتي كه فردي براي امام حسين یا حضرت زهرا یا دیگر اهل بیت علیهم السلام گريه ميكند، بيشتر از روي دلسوزي و ناراحتي براي اتفاقات آن واقعه بزرگ است و از هيچ جهت، نه الي الله است نه لله؛ پس چطور است كه سينهزدن، گريه كردن وحتي شركت كردن در اين مجالس انسان را صاحب ثواب ميكند؟!
2. اين عزاداريها، عبادتي نيست که در اسلام شناخته شده باشد؛ نه در زمان حضرت محمد اين کار بود، نه در زمان خلافت علي علیه السلام؛
تا آن وقت که آل بويه حکومت نحس خود را در زمان عباسيان ايجاد نکرده بود، مسلمانان اين عبادت را نميشناختند.
3. حتي اگر گريه شيعه براي حسين، فقط از سر دلسوزي هم نباشد و براي راضي کردن الله نيز باشد، باز اين روش نه در دين است و نه از دين.
4. حمزه شهيد شد، مثله شد، جگرش را خوردند، ... اما رسول الله صلي الله عليه و آله و سلم نه خودش حرکاتي از اين دست کردند، نه به مسلمانان دستور دادند که بر سر و روي خود بکوبند و در کوچهها شام غريبان برپا کنند!
5. اين عزاداريها با صبر، که دستور قرآن در هنگام مصائب است، منافات دارد.
1. عواطف و رفتارهای عاطفی انسان هیچگاه در خلاء و بدون موضوع پدید نمیآید. عاطفه یا هیجان، واکنش پیچیده بدنی، عصبشناختی، فیزیولوژیک و روانشناختی در مواجهه با رویدادی است که بار عاطفی دارد. واکنشهای عاطفی بسته به حالتی که در روان انسان ایجاد میکنند، به عواطف مثبت و منفی تقسیم میشوند. البته در اینجا از مثبت و منفی، معنای ارزشی و اخلاقی آن مقصود نیست، بلکه مقصود، دوستداشتنی بودن یا نبودن یا ملائم طبع بودن یا نبودن (معنای روانشناختی) است. از نگاه ارزشی و اسلامی، اموری که ممکن است عواطف انسان را بر انگیزد، در دو قسم الهی و غیرالهی قرار میگیرد. هررویداد ذهنی (یاد خدا) یا واقعی (خواندن نماز) که نوعی از ارتباط را با احکام و ارزشهای الهی دارد، اگر عواطف انسان را برانگیزد، واکنش عاطفی پدیدآمده از آن، الهی است؛ ولی اگر رویدادی، چه ذهنی و چه واقعی، به احکام و ارزشهای الهی ارتباطی نداشته باشد، واکنش عاطفی برانگیخته از آن، غیرالهی خواهد بود.
2. ائمه بزرگوار شیعه، بویژه امام علی، حضرت زهرا، امام حسن و امام حسین علیهم السلام و یاران باوفایش برای انجام امر به معروف، نهی از منکر و اصلاح امور امت اسلامی، علیه بدعتهایی که در دین وارد شد، قیام کردند و شهید شدند. امام حسین علیه السلام علیه حکومت نامشروع یزید بن معاویه، که اساس اسلام را نشانه رفته بود، به پا خواست و خون مطهرش مظلومانه بر روی زمین داغ کربلا فروریخت و اهل بیت آن حضرت ناجوانمردانه به اسارت دژخیمان یزیدی شهر به شهر و روستا به روستا گردانده شدند. تجسم چنین صحنههای هولناکی که مدعیان مسلمانی و پیروی از سنت پیامبر پدید آوردند، هر انسان منصف و آزادهای، چه رسد به انسانهای مؤمن، را غرق خشم، غم و نفرت میکند. امام حسین برای انجام فریضه الهی امر به معروف و نهی از منکر و ادای وظیفه دینی خود در اصلاح امت جدش قیام کرد. بنابر این همه اقدامات امام و یارانش عبادت الهی بود و همه حرکات و سکنات آنان به خداوند پیوندی ناگسستنی داشت. بنابر این گریستن و اظهار اندوه و خشم سوگواران حسینی از شنیدن مصائب آن شهدا، عبادت خداوند است و آنان را در مسیر قرب الی الله به پیش میبرد.
3. عبادت در اسلام به دو قسم عبادات خاص و عام تقسیم میشود. مقصود از عبادات خاص، مناسکی است که خداوند برای تکریم مقام خود و اظهار تذلل عبد در برابر مولا ابتکار فرموده و انجام آن را به روشهایی مخصوص بر مؤمنان واجب کرده و مؤمنان باید آنها را دقیقا طبق تعلیم قرآن و پیامبر انجام دهند. عباداتی مانند نماز، روزه، حج، زکات، وضو و مانند آن از این قسم عبادات است. در مقابل عبادتهای خاص، عبادتهای عام قرار دارد. مقصود از عبادتهای عام رفتارهایی است که ابتکار شارع نیست، بلکه از نوع رفتارهای عادی و عمومی انسانها است، لیکن خداوند متعال با قراردادن شروط و قیودی، آن را در خدمت تعالی انسانها مؤمن و نزدیکی آنان به خودش جهت داده است. مثلا همه ما ممکن است با هرانگیزهای، به انسانهای دیگر غذا بدهیم، اما اگر کسی برای خشنودی خداوند، دیگری را اطعام کند، رفتار عادی او عبادت محسوب میشود و او را به خداوند نزدیک میکند. یا مثلا خداوند در قرآن کریم میفرماید: « ... و با زنان خود به روش شایسته رفتار کنید ...» (نساء: 19) در این آیه خداوند به معاشرت معروفانه امر کرده، اما معنا و مصداق معروف بودن را بیان نکرده است، بلکه فهم و تشخیص آن را به عقلای جامعه ارجاع داده است؛ در حالی که برخی از روشهای معاشرت معروف، از جامعهای به جامعه دیگر متفاوت است. حال اگر کسی برای انجام حکم الهی طبق عرف جامعه خود با همسرش رفتار کند، رفتار او عبادت است. بر این اساس موضوعاتی مانند یاری مظلوم، دفاع از حق، مقابله با ظلم، رفع بدعت و تحریف از دین، حکم خدا است و بر هر مؤمنی واجب است اما چگونگی آن از سوی خداوند معین و مشخص نشده است. بنابر این اولا اعمال عبادی فقط در عبادات خاص منحصر و محدود نیست؛ ثانیا لازم نیست یک عمل عبادی عام حتما توسط پیامبر یا اهل بیت یا اصحاب آن حضرت انجام شده باشد.
4. گریستن بر امام حسین یا حضرت زهرا نوعی دلسوزی است و ناشی از احساسات لطیف انسانی است، اما هدف آن قرب الی الله است، نه راضی کردن خداوند. خداوند دفاع از مظلوم و مقابله با ظلم و سرکوب ظالم را دوست دارد و خودش یاور مظلومان و دشمن ظالمان است. گریستن بر اهل بیت مظلوم پیامبر، روشی برای دفاع از آن مظلومان و موجب زنده نگهداشتن هدف و مکتب الهی پیامبر و مسیر امامان اهل بیت است.
5. سوگواریهای نامتعارف مانند قمهزنی، زنجیر تیغی زنی، دویدن بر روی آتش و راه رفتن بر شیشههای خرد شده، از نظر فقهای شیعه مردود است، اما گریستن، بر سینهزدن، نوحهخوانی و حرکت در کوچه و بازار، روشهای متعارف و بدون ضرر سوگواری و از لحاظ فقهی مجاز است. سوگواری، رفتاری وابسته به عرف و فرهنگ جامعه است. رفتارهای عرفی، ممکن است از جامعهای به جامعه دیگر متفاوت باشد. پیامبر اکرم بر شهادت حمزه گریست و زنان را برای گریستن بر حمزه تشویق فرمود. ایشان در مرگ فرزندشان ابراهیم چنان میگریست که اشک بر گونههای حضرت جاری میشد و بر دامانش فرو میریخت. برخی از اصحاب ایشان را منع کردند، اما پیامبر فرمود اشکهای من در فراق ابراهیم، رحمت الهی است و کسی که رحم نکند، از جانب خداوند به او رحم نشود!
اطلاعات مطلب
- منبع
- مرکز مطالعات و پاسخگویی به شبهات (حوزههای علمیه)
- تاریخ انتشار
- 18 آبان 05
- بازدید
- ۲۸
دیدگاه کاربران
هنوز دیدگاهی برای این مطلب ثبت نشده است.