موضوع خاص: پیاده‌روی اربعین

نام شبهه کننده: مجهول

منبع انتشار شبهه: کانال نقد اسلام

هدف‌های احتمالی: تخریب باورهای شیعی، اعتبارزدایی از مناسک محرم، متهم‌ساختن روحانیت و نظام اسلامی به فریبکاری

متن شبهه:

جمهوری اسلامی با انواع لطایف و حیل سعی کرد در مراسم حج داشته نقشی باشد. اما این ترفندها نتوانست کوچک‌ترین خللی در انحصار مراسم حج توسط اهل‌سنت ایجاد کند‌. آخوندهای شیعه در مقابل مراسم حج، مراسم راهپیمایی اربعین را ابداع کردند تا مراسم حج سنی و نقش آفرینی حکومت سعودی را تحت الشعاع قرار دهند. بنابر این مراسم اربعین، نوعی نمایش قدرت سیاسی ایران در برابر عربستان سعودی است.

مراسم اربعین و حضور ایرانیان در عراق موجب ناراحتی بسیاری از مردم عراق است. عراقیان معتقدند که جمهری اسلامی ایران در امور سیاسی عراق مداخله می‌کند.

پاسخ اجمالی:

1. مراسم اربعین حسینی و راهپیمایی پرشکوه و عظیم زائران حسینی به سمت کربلای معلا، سنت کهنی در میان شیعیان عراق است. این مراسم، سال‌ها به سبب وجود رژیم بعث عراق، تعطیل شده بود. مراسم زیبا و معنوی اربعین پس از سرنگونی صدام دوباره جان گرفت و از آن به بعد هرسال بر عظمت و شکوه آن افزوده می‌شود. بنابراین مراسم اربعین، سنتی نیست که اخیراً و توسط جمهوری اسلامی ایران ایجاد شده باشد؛ هرچند تاریخ دقیق و بنیانگذاران نخستین آن به روشنی معلوم نیست.

2. پس از سرنگونی رژیم بعث و گشوده‌شدن مرزها، بسیاری از مردم ایران، که سال‌ها آرزوی زیارت کربلا را در جان پروریده بودند، عاشقانه، به صورت خودجوش و بدون هرگونه سازماندهی و مدیریت دولتی و حتی با وجود برخی از ممنوعیت‌های قانونی و کمبودها و کاستی‌های زیرساختی، به سمت کربلا روانه شدند. زائران نخستین، که سراز پا نمی‌شناختند، با وجود سختی‌ها و خطرات زیاد خود را به نجف و کربلا  رسانده و صحنه‌های پرشکوهی از شور و عشق به سالار شهیدان را آفریدند.

3. عشق به امام حسین و زیارت آن حضرت، پدیده‌ای ریشه‌دار در میان شیعیان ایرانی است. عشق و اعتقاد به امام حسین و مکتب حماسی و عرفانی آن حضرت، چیزی نیست که در دوران جمهوری اسلامی پدید آمده باشد. انقلاب اسلامی و نظام برآمده از آن، خود فرزندان عاشورا و مکتب امام حسین است. ملت ایران در طول تاریخ پر فراز و  نشیب خود همواره با الهام از درس‌های عاشورا علیه ظلم و ستم قیام کرده است. عشق به امام حسین و بزرگداشت عاشورا با تار و پود ملت ایران بافته شده است. ملت ایران حقیقتا ملت امام حسین است.      

3. سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران از آغاز شکل‌گیری تاکنون بر مبنای دکترین «امت واحده اسلامی» و با هدف اتحاد میان همه ملت‌ها و دولت‌های مسلمان پیگیری شده است. تأکید و اهتمام حضرت امام خمینی رضوان الله علیه و آیت الله خامنه‌ای دامت برکاته به برپایی مراسم برائت از مشرکان در مراسم حج، برای احیای حج ابراهیمی و محمدی بوده است. البته این تلاش‌ها همواره با مقاومت حاکمان سعودی روبه رو شده است؛ در حالی که نگرش امام خمینی به حج و مبارزه با مظاهر و مبانی شرک مدرن و تجلیات آن در روزگار ما از سوی بخش‌های زیادی از اهل‌سنت مورد استقبال قرار گرفته است.

حکومت سعودی نماینده مسلمانان اهل‌سنت نیست تا مخالفت و مقاومت آن با مراسم برائت از مشرکان، مخالفت اهل‌سنت تلقی شود. اهتمام نظام اسلامی به حضور ایرانیان مسلمان در مراسم حج و حفظ پیوستگی با دیگر مسلمانان، دلیل روشنی بر اهمیت مناسک اسلامی، به ویژه حج، برای جمهوری اسلامی است.

۳. روایات فراوانی درباره اهمیت و ارزش معنوی و اجتماعی زیارت امام حسین علیه السلام در کتاب‌های شیعیان وجود دارد. تاریخ نگارش برخی از این کتاب‌ها به بیش از هزار سال می‌رسد. بنابر این روایات مربوط به ترغیب و تشویق به زیارت امام حسین و آثار و برکات آن چیزی نیست که پس از شکل‌گیری جمهوری اسلامی ایران پدید آمده باشد. برای طالبان حقیقت کافی است به کتاب‌های کهن حدیثی شیعه مانند اصول کافی، کامل الزیارات ابن قولویه، کتاب المزار وسائل الشیعه و لهوف سید بن طاووس، سری بزنند و روایات مربوط به زیارت اهل‌بیت خصوصا امام حسین علیه السلام را مطالعه کنند.

۵. اتهام بهره‌برداری سیاسی جمهوری اسلامی از مراسم اربعین، بی‌اساس و بی‌اعتبار است. دولت عراق دولتی مستقل و قانونی است و همواره اتهام دخالت ایران در مسائل عراق را رد کرده است. آری! همه کشورهای دوست و خصوصا همسایه، همکاری‌های سیاسی، اتصادی و فرهنگی دارند. کشورهای عراق و ایران به سبب مرزهای مشترک، قرابت فرهنگی و مذهبی و تعاملات اقتصادی، نظامی و سیاسی، ارتباط راهبردی و نزدیکی با هم دارند.

رسانه‌های خبیث و پلید غربی سال‌ها است ایرانیان و عراقیان را علیه یکدیگر تحریک کرده و خواهان ایجاد و گسترش بدبینی، کینه، دشمنی و تنش میان دو ملت‌اند. کشورهای غربی خواهان ایران و عراقی ناامن، ویران و گرفتار جنگ‌های درونی و بیرونی‌اند. متأسفانه برخی از عراقیان تحت تأثیر القائات رسانه‌های غربی، گمان می‌کنند که دولت ایران در مسائل سیاسی عراق مداخله می‌کند. برخی از ایرانیان فریب‌خورده نیز باور کرده‌اند که جمهوری اسلامی پول‌های ایرانیان را در عراق خرج می‌کند. در حالی که تعاملات امنیتی، فرهنگی و اقتصادی کشورهای همسایه برای برقراری امنیت داخلی و خارجی و سرمایه‌گذاری در کشورهای دیگر، با هدف تأمین رفاه اقتصادی کشور، امری عادی و ضروری است.  

۶. جمهوری اسلامی ایران نظامی برآمده از اعتقادات و ارزش‌های شیعی است و بر مبانی و آموزه‌های اسلامی _ شیعی پایبندی و پایداری دارد. با این وجود همواره منادی اتحاد مسلمانان بوده و برای نزدیکی ملت‌ها و دولت‌های مسلمان و رفع تضادها، تعارض‌ها و نزاع‌های مذهبی تلاش کرده است. جمهوری اسلامی اعتقاد راسخ دارد که پیشرفت و تعالی مادی و معنوی امت اسلامی جز در پرتو اتحاد، همگرایی، همکاری و دوستی و پرهیز از نزاع، اختلاف و تفرقه دست یافتنی نیست. فهرست بلند فعالیت‌های سیاسی و فرهنگی در راستای تقریب و همگرایی کشورهای اسلامی، یکی از برگ‌های زرین کارنامه جمهوری اسلامی در اعتقاد و اهتمام به مصالح و منافع امت اسلامی است! 

منابع جهت مطالعه بیش‌تر:

• نجفی، حافظ، پیاده‌روی اربعین، فرصت‌ها، آسیب‌ها و توصیه‌ها، پژوهشکده حج و زیارت، 1398.

• طاهرزاده اصفهانی، اصغر، اربعین حسینی، امکان حضور در تاریخی دیگر، گروه فرهنگی المیزان، انتشارات لب‌المیزان.

• مؤذنی، علی، کتاب داستانی احضاریه، نشر اسم.

• امجدی، کیوان، کتاب داستانی، ستون 1453، نشر فرهنگ اندیشه.

• والایی، علی اکبر، کتاب داستانی عمود 1400، نشر احیا.

• حسینی نسب، احسان، کتاب داستانی به سفارش مادرم، انتشارات به نشر.

• جوادی یگانه، محمدرضا، روایت پیاده‌روی اربعین: روایت مردم‌شناسانه و جامعه‌شناختی از پیاده‌روی اربعین، مرکز پژوهش‌های فرهنگ، هنر و ارتباطات.

ایده‌هایی برای مقابله:
نشست علمی، تولید و انتشار پادکست‌هایی از قطعات ناب سخنرانی‌های خوب درباره فلسفه پیاده‌روی اربعین و زیارت، مستندهای اجتماعی از آثار و برکات مراسم اربعین و زیارت، مجموعه مصاحبه با مصلحان و فعالان اجتماعی که از مکتب امام حسین الهام گرفته‌اند، گردآوری و انتشار تجربه‌های زیسته پیاده‌روی اربعین و زیارت عتبات و مراقد ائمه، تولید عکس‌نوشت‌های پرمحتوا از شکوه و عظمت مراسم اربعین و زیارت... .