. در حديثي امام حسن ـ عليه السّلام ـ مي فرمايد: «ما منّا الّا مسموم او مقتول»« هيچ يك از ما ائمه نيست مگر اينكه يا مسموم مي شويم و يا (با غير سم) كشته مي‌‌شويم.»
بمناسبت شهادت امام جواد(ع)مرکز مطالعات و پاسخ‌گویی به شبهات (حوزه‌های علمیه)حضرت امام جواد ـ عليه السّلام ـ در دهم ماه رجب سال 195 هـ.ق در شهر مدينه ديده به جهان گشود(1). رحلت آن بزرگوار در سال 220 هـ.ق واقع شده است و سن ايشان هنگام رحلت 25 سال بوده است.(2)
قول مشهور در ارتباط با رحلت اين امام بزرگوار چنین است كه ايشان توسط معتصم خليفه عباسي مسموم شده و به شهادت رسيده‌اند. ابن شهر آشوب مي نويسد: «امام جواد ـ عليه السّلام ـ در آخر ذي‌القعده در بغداد مسموم شد»(3) ابن فتال نيشابوري مي نويسد: «امام جواد ـ عليه السّلام ـ در آخر ذي‌القعده به واسطه سم به شهادت رسيد»(4) سيد محمد كاظم قزويني مي نويسد: «چيزي كه واضح است و شكي در آن نيست اين است كه امام جواد ـ عليه السّلام ـ به مرگ طبيعي از دنيا نرفته است. هيچ يك از مورخين نگفته‌اند كه امام به واسطه مرض يا دردي از دنيا رفته است. بلكه قول صحيح آن است كه بگوئيم: مورخين و محدثين (الا تعداد بسيار نادري) اتفاق بر اين دارند كه امام جواد ـ عليه السّلام ـ توسط معتصم مسموم شد.(5)
مسعودي مي نويسد: «هنگامي كه امام جواد ـ عليه السّلام ـ به عراق (بغداد) آمد معتصم و جعفر (پسر مأمون) در فكر كشتن امام جواد ـ عليه السّلام ـ بودند. جعفر خواهرش ام‌الفضل را وسيله اجراي نيرنگ خود قرار داد. زيرا مي دانست كه ام‌الفضل، با اينكه علاقه شديدي به امام جواد داشته، از آن حضرت روي گردانده است. زيرا ام‌الفضل داراي فرزند نشد ولي سمانه (همسر ديگر امام) داراي فرزند گرديد. بر همين اساس ام‌الفضل جواب مثبت به برادرش جعفر داد و آنها مقداري زهر در درون انگور رازقي نمودند. امام جواد ـ عليه السّلام ـ انگور رازقي را دوست مي داشت وقتي حضرت از آن انگور خورد مسموم گرديد...»(6).
طبري(شيعي) نيز مي نويسد: «سبب وفات امام جواد ـ عليه السّلام ـ اين بود كه ام‌الفضل دختر مأمون وقتي ديد خداوند از همسر ديگري فرزندي به امام جواد ـ عليه السّلام ـ داده است با سمي كه در دانه هاي انگور وارد كرد امام ـ عليه السّلام ـ را به شهادت رساند.(7)» مرحوم مجلسي نقل كرده شهادت آن حضرت به واسطه سعايت ابي‌داود قاضي وقت در نزد خليفه و توسط يكي از دبيران وزراي معتصم انجام گرفته است.(8) در اين روايت نيز شهادت آن حضرت را به واسطه سمّي مي داند كه كاتب معتصم به امام جواد ـ عليه السّلام ـ داده است.
هرچند شيخ مفيد در ارشاد مي نويسد: «براي من ثابت نشده است كه ايشان مسموم شده باشند»(9). امّا ايشان اولاً قول به مسموم شدن امام جواد ـ عليه السّلام ـ را به عنوان يكي از اقوال در شهادت ايشان بيان كرده است.(10) ثانياً: ايشان چند صفحه بعد در كتابش روايتي را ذكر مي كند كه اين روايت دلالت بر اين دارد كه آن حضرت مورد سوء قصد واقع شده‌اند. ايشان به نقل از اسماعيل بن مهران روايت مي كند كه گفت: هنگامي كه امام جواد ـ عليه السّلام ـ بار اول (عصر مأمون) از مدينه به بغداد آمد، به آن حضرت عرض كردم: فدايت گردم من در مورد شما در اين سفري كه در پيش داريد ترس دارم (مي ترسم شما را بكشند) بعد از شما چه كسي عهده‌دار امامت مي شود؟ آن حضرت فرمود: «آنچه را گمان مي كني در اين سال رخ نمي دهد.» مدت ها بعد هنگامي كه معتصم در سال 220 هـ.ق آن حضرت را از مدينه به بغداد طلبيد، باز به محضرش رفتم و عرض كردم: فدايت گردم، شما از مدينه مي رويد، امام بعد از شما كيست؟ آن حضرت گريست سپس فرمود: در اين سال بر من نگران باش امامت بعد از من از آن پسرم علي (امام هادي ـ عليه السّلام ـ) است.(11)
علاوه بر اينكه حديثي هم از ائمه شيعه روايت شده كه قول مشهور را تأييد مي كند. در حديثي امام حسن ـ عليه السّلام ـ مي فرمايد: «ما منّا الّا مسموم او مقتول»(12)« هيچ يك از ما ائمه نيست مگر اينكه يا مسموم مي شويم و يا (با غير سم) كشته مي‌‌شويم.»
بعد از شهادت امام جواد ـ عليه السّلام ـ فرزندشان امام هادي ـ عليه السّلام ـ به تغسيل و تكفين و نماز بر ايشان پرداخت.(13) و هر چند معتصم خواستار اين بود كه امام جواد ـ عليه السّلام ـ مخفيانه دفن شود و كسي در تشييع جنازه ايشان حاضر نشود، ليكن شيعيان به اين امر آگاه شدند، از منازل خويش خارج شدند و حدود 12000 نفر آن حضرت را تشييع كردند و به خاك سپردند.(14)»
پاورقی:
1. موسوي مقرم، عبدالرزاق، وفاة الامام الجواد ـ عليه السّلام ـ ، چاپ اول، قم، انتشارات الشريف الرضي، 1412 هـ.ق، ص 7.
2. محمد بن محمد بن نعمان (شيخ مفيد) الإرشاد، قم، نشر الموتمر العالمي لالفيه الشيخ المفيد، 1413، ج 2، ص 273.
3. محمد بن علي بن شهر آشوب، مناقب آل ابيطالب، قم، علامه، بي تا، ج 4، ص 382.
4. نيشابوري، محمد بن فتال، روضة الواعظين، قم، منشورات الرضي، بي تا، ص 243.
5. قزويني، سيد محمد كاظم، الامام الجواد من المهد الي اللحد، چاپ اول، تهران، مؤسسه الرساله، 1414 هـ . ق، ص 399.
6. المسعودي، علي بن حسين بن علي، اثبات الوصيه، چاپ دوم، بيروت، دارالاضواء، 1409 هـ.ق ،ص 242ـ241.
7. طیری، محمد بن جرير بن رستم، دلائل الامامه، قم، منشورات الرضي، 1363، ص 209.
8. مجلسي، محمد باقر، بحارالانوار، ج 50، صص 5-7.
9. شيخ مفيد، پيشين، ص 295.
10. همان.
11. همان، ص 298.
12. علامه مجلسي، بحارالانوار، ج 27، ص 217.
13. قزويني، سيد محمد كاظم، پيشين، ص 405.
14. همان، ص 407
]]>
اطلاعات مطلب
تاریخ انتشار
27 اردیبهشت 05
بازدید
۴۶
مطلب روز
بمناسبت شهادت امام جواد(ع)
نشان کردن
. در حديثي امام حسن ـ عليه السّلام ـ مي فرمايد: «ما منّا الّا مسموم او مقتول»« هيچ يك از ما ائمه نيست مگر اينكه يا مسموم مي شويم و يا (با غير سم) كشته مي‌‌شويم.»
بمناسبت شهادت امام جواد(ع)مرکز مطالعات و پاسخ‌گویی به شبهات (حوزه‌های علمیه)حضرت امام جواد ـ عليه السّلام ـ در دهم ماه رجب سال 195 هـ.ق در شهر مدينه ديده به جهان گشود(1). رحلت آن بزرگوار در سال 220 هـ.ق واقع شده است و سن ايشان هنگام رحلت 25 سال بوده است.(2)
قول مشهور در ارتباط با رحلت اين امام بزرگوار چنین است كه ايشان توسط معتصم خليفه عباسي مسموم شده و به شهادت رسيده‌اند. ابن شهر آشوب مي نويسد: «امام جواد ـ عليه السّلام ـ در آخر ذي‌القعده در بغداد مسموم شد»(3) ابن فتال نيشابوري مي نويسد: «امام جواد ـ عليه السّلام ـ در آخر ذي‌القعده به واسطه سم به شهادت رسيد»(4) سيد محمد كاظم قزويني مي نويسد: «چيزي كه واضح است و شكي در آن نيست اين است كه امام جواد ـ عليه السّلام ـ به مرگ طبيعي از دنيا نرفته است. هيچ يك از مورخين نگفته‌اند كه امام به واسطه مرض يا دردي از دنيا رفته است. بلكه قول صحيح آن است كه بگوئيم: مورخين و محدثين (الا تعداد بسيار نادري) اتفاق بر اين دارند كه امام جواد ـ عليه السّلام ـ توسط معتصم مسموم شد.(5)
مسعودي مي نويسد: «هنگامي كه امام جواد ـ عليه السّلام ـ به عراق (بغداد) آمد معتصم و جعفر (پسر مأمون) در فكر كشتن امام جواد ـ عليه السّلام ـ بودند. جعفر خواهرش ام‌الفضل را وسيله اجراي نيرنگ خود قرار داد. زيرا مي دانست كه ام‌الفضل، با اينكه علاقه شديدي به امام جواد داشته، از آن حضرت روي گردانده است. زيرا ام‌الفضل داراي فرزند نشد ولي سمانه (همسر ديگر امام) داراي فرزند گرديد. بر همين اساس ام‌الفضل جواب مثبت به برادرش جعفر داد و آنها مقداري زهر در درون انگور رازقي نمودند. امام جواد ـ عليه السّلام ـ انگور رازقي را دوست مي داشت وقتي حضرت از آن انگور خورد مسموم گرديد...»(6).
طبري(شيعي) نيز مي نويسد: «سبب وفات امام جواد ـ عليه السّلام ـ اين بود كه ام‌الفضل دختر مأمون وقتي ديد خداوند از همسر ديگري فرزندي به امام جواد ـ عليه السّلام ـ داده است با سمي كه در دانه هاي انگور وارد كرد امام ـ عليه السّلام ـ را به شهادت رساند.(7)» مرحوم مجلسي نقل كرده شهادت آن حضرت به واسطه سعايت ابي‌داود قاضي وقت در نزد خليفه و توسط يكي از دبيران وزراي معتصم انجام گرفته است.(8) در اين روايت نيز شهادت آن حضرت را به واسطه سمّي مي داند كه كاتب معتصم به امام جواد ـ عليه السّلام ـ داده است.
هرچند شيخ مفيد در ارشاد مي نويسد: «براي من ثابت نشده است كه ايشان مسموم شده باشند»(9). امّا ايشان اولاً قول به مسموم شدن امام جواد ـ عليه السّلام ـ را به عنوان يكي از اقوال در شهادت ايشان بيان كرده است.(10) ثانياً: ايشان چند صفحه بعد در كتابش روايتي را ذكر مي كند كه اين روايت دلالت بر اين دارد كه آن حضرت مورد سوء قصد واقع شده‌اند. ايشان به نقل از اسماعيل بن مهران روايت مي كند كه گفت: هنگامي كه امام جواد ـ عليه السّلام ـ بار اول (عصر مأمون) از مدينه به بغداد آمد، به آن حضرت عرض كردم: فدايت گردم من در مورد شما در اين سفري كه در پيش داريد ترس دارم (مي ترسم شما را بكشند) بعد از شما چه كسي عهده‌دار امامت مي شود؟ آن حضرت فرمود: «آنچه را گمان مي كني در اين سال رخ نمي دهد.» مدت ها بعد هنگامي كه معتصم در سال 220 هـ.ق آن حضرت را از مدينه به بغداد طلبيد، باز به محضرش رفتم و عرض كردم: فدايت گردم، شما از مدينه مي رويد، امام بعد از شما كيست؟ آن حضرت گريست سپس فرمود: در اين سال بر من نگران باش امامت بعد از من از آن پسرم علي (امام هادي ـ عليه السّلام ـ) است.(11)
علاوه بر اينكه حديثي هم از ائمه شيعه روايت شده كه قول مشهور را تأييد مي كند. در حديثي امام حسن ـ عليه السّلام ـ مي فرمايد: «ما منّا الّا مسموم او مقتول»(12)« هيچ يك از ما ائمه نيست مگر اينكه يا مسموم مي شويم و يا (با غير سم) كشته مي‌‌شويم.»
بعد از شهادت امام جواد ـ عليه السّلام ـ فرزندشان امام هادي ـ عليه السّلام ـ به تغسيل و تكفين و نماز بر ايشان پرداخت.(13) و هر چند معتصم خواستار اين بود كه امام جواد ـ عليه السّلام ـ مخفيانه دفن شود و كسي در تشييع جنازه ايشان حاضر نشود، ليكن شيعيان به اين امر آگاه شدند، از منازل خويش خارج شدند و حدود 12000 نفر آن حضرت را تشييع كردند و به خاك سپردند.(14)»
پاورقی:
1. موسوي مقرم، عبدالرزاق، وفاة الامام الجواد ـ عليه السّلام ـ ، چاپ اول، قم، انتشارات الشريف الرضي، 1412 هـ.ق، ص 7.
2. محمد بن محمد بن نعمان (شيخ مفيد) الإرشاد، قم، نشر الموتمر العالمي لالفيه الشيخ المفيد، 1413، ج 2، ص 273.
3. محمد بن علي بن شهر آشوب، مناقب آل ابيطالب، قم، علامه، بي تا، ج 4، ص 382.
4. نيشابوري، محمد بن فتال، روضة الواعظين، قم، منشورات الرضي، بي تا، ص 243.
5. قزويني، سيد محمد كاظم، الامام الجواد من المهد الي اللحد، چاپ اول، تهران، مؤسسه الرساله، 1414 هـ . ق، ص 399.
6. المسعودي، علي بن حسين بن علي، اثبات الوصيه، چاپ دوم، بيروت، دارالاضواء، 1409 هـ.ق ،ص 242ـ241.
7. طیری، محمد بن جرير بن رستم، دلائل الامامه، قم، منشورات الرضي، 1363، ص 209.
8. مجلسي، محمد باقر، بحارالانوار، ج 50، صص 5-7.
9. شيخ مفيد، پيشين، ص 295.
10. همان.
11. همان، ص 298.
12. علامه مجلسي، بحارالانوار، ج 27، ص 217.
13. قزويني، سيد محمد كاظم، پيشين، ص 405.
14. همان، ص 407
دیدگاه کاربران
برای مشاهده و ارسال دیدگاه وارد حساب خود شوید.