في صفه الشيطان: اعترته الحميه، و غلبت عليه الشقوه، و تعزز بخلقه النار، و استهون خلق الصلصال .(خطبه 1)
در وصف شيطان مي فرمايد: تعصب او را فرا گرفت و بدبختي بر وي چيره گشت و به اين كه از آتش آفريده شده است مغرور شد و تكبر ورزيد و آدم را براي اين كه از پاره اي گل خشكيده آفريده شده بود، خوار شمرد.
2. آراسته كردن گناه
الشيطان موكل به، يزين له المعصيه ليركبها، و يمنيه التوبه ليسوفها .(خطبه 64)
شيطان گماشته و همراه اوست، گناه را در نظرش مي آرايد تا آن را مرتكب شود و او را به توبه اميدوار مي كند، تا در آن تعلل و تاخير ورزد.
3. ياري از خدا در دوري از شيطان
احمد الله و استعينه علي مداحر الشيطان و مزاجره، و الاعتصام من حبائله و مخاتله .(خطبه 151)
خدا را مي ستايم و در اموري كه باعث راندن و دور كردن شيطان و محفوظ ماندن از دام ها و نيرنگ هايش مي شود، از او ياري مي طلبم.
4. تنهايي و نفوذ شيطان
ان الشاد من الناس للشيطان، كما ان الشاذ من الغنم للذئب .(كلام 127)
هر آن كس كه از مردم به يكسو شود گرفتار (دام) شيطان گردد، همچنان كه گوسفند تنها مانده طعمه گرگ باشد.
5. عامل دوري شيطان
اسكن سبحانه ادم دارا ارغد فيها عيشه، و امن فيها محلته، و حذره ابليس و عداوته، فاغتره عدوه نفاسه عليه بدار المقام و مرافقه الابرار، فباع اليقين بشكه .(خطبه 1)
خداي سبحان، آدم را در سرايي پرنعمت و امن سكونت داد و او را از ابليس و دشمني وي برحذر داشت. پس، دشمن آدم، چون او را در سراي جاوداني و همدم نيكوكاران مي ديد، بر وي حسد برد و او را فريفت و آدم يقين را به شكش فروخت.
6. تسلط شيطان بر گمراهان
انما بدء وقوع الفتن اهوا تتبع ... فهنالك يستولي الشيطان علي اوليائه، و ينجو الذين سبقت لهم من الله الحسني .(خطبه 50)
در حقيقت نقطه آغاز فتنه ها و گمراهي ها، پيروي از هواهاي نفس است ... در اين جاست كه شيطان بر دوستان خود استيلا مي يابد، اما كساني كه بيشتر لطف خدا شامل حالشان گشته است (از سلطه شيطان) مي رهند.
7. يكي از سپاهيان بزرگ ابليس
من كتاب له الي الحارث الهمداني: و احذر الغضب فانه جند عظيم من جنود ابليس .(نامه 69)
امام علي ـ عليه السلام ـ در نامة خود به حارث همداني مي فرمايد: از خشم دوري كن؛ زيرا كه خشم يكي از سپاهيان بزرگ ابليس است.
8. پشيماني ياران ابليس
من كتاب له الي معاويه: فاحذر يوما يغتبط فيه من احمد عاقبه عمله، و يندم من امكن الشيطان من قباده فلم يجاذبه .(نامه 48)
از روزي بترس كه مسرور و شادمان شود كسي كه عاقبت كار خود را پسنديده كند و پشيمان گردد كسي كه زمام خود را به دست شيطان سپرده و براي گرفتن زمامش را دست شيطان تلاشي ننموده است.
9. گرفتاران در دام ابليس
الا فالحذر الحذر من طاعه ساداتكم و كبرائكم ... و لا تطيعوا الادعيا ... اتخذهم ابليس مطايا ضلال، و جندا بهم يصول علي الناس، و تراجمه ينطق علي السنتهم .(خطبه 192)
هلا! از پيروي مهتران و بزرگان خود را حذر كنيد، حذر ... و از بي بته هاي مدعي شرافت و بزرگي فرمان نبريد ... ابليس آنان را مركب گمراهي كرده و سپاهي كه با آن بر مردم مي تازد و مقهورشان مي سازد و سخنگوياني كه از زبانشان سخن مي گويند.
10. شيون شيطان
لقد سمعت رنه الشيطان حين نزل الوحي عليه صلي الله عليه و آله فقلت: يا رسول الله! ما هذه الرنه؟
فقال: هذا الشيطان قد ايس من عبادته .(خطبه 192)
زماني كه وحي بر رسول خدا صلي الله عليه و آله نازل شد، من شيون شيطان را شنيدم؛ پرسيدم: اي رسول خدا! اين چه شيوني است؟
فرمود: شيطان بود كه از عبادت خود (توسط مردم) نوميد شد.
11. طمع شيطان
و قد اصبحتم في زمن لا يزداد فيه الشيطان في هلاك الناس الا طمعاً .(خطبه 129)
شما در زماني هستيد كه شيطان در هلاكت و نابودي مردم طمع بسته است.
12. اسلحه اي در برابر ابليس
اتخذوا التواضع مسلحه بينكم و بين عدوكم ابليس و جنوده؛ فان له من كل امه جنودا و اعوانا، و رجلا و فرسانا .(خطبه 192)
فروتني را انبار اسلحه ميان خود و دشمنان، ابليس و سپاهيانش كنيد؛ زيرا او در هر امتي لشكريان و ياران، و نيروهاي پياده و سواره دارد.
13. عاقبت حزب شيطان
افرايتم جزع احدكم من الشوكه تصيبه، و العثره تدميه، و الرمضا تحرقه؟ فكيف اذا كان بين طابقين من نار، ضجيع حجر، و قرين شيطان؟ .(خطبه 183)
آيا ديده ايد كه چون به بدن يكي از شما خاري فرو رود و با لغزشي تنش را خونين سازد و يا ريگ گرم (بيابان) بدنش را بسوزاند، چگونه فرياد و فغان مي كند؟ پس هنگامي كه ميان دو طبقه آتش فرو افتد و همبستر سنگ هاي داغ و همنشين شيطان گردد، چه كار مي كند؟ و چه حالتي به او دست دهد؟
14. دوري از وسوسه هاي شيطان
اصدفوا عن نزغاته و نفثاته، و اقبلوا النصيحه ممن اهداها اليكم، و اعقلوها علي انفسكم .(خطبه 121)
از وسوسه هاي (شيطان) روي گردان شويد، و سخن كسي كه همه شما را پند و اندرز مي دهد بپذيرد و آن را براي خويش نگه داريد.
15. ترس از خدا
اتق الله في نفسك، و نازع الشيطان قيادك .(نامه 55)
از خدا بترس، و با شيطان كه در رام كردن تو مي كوشد، بستيز!
16. بسيج حزب شيطان
من خطبه له حين بلغه خير الناكثين بيعت: الا و ان الشيطان قد ذمر جزبه، و استجلب جلبه، ليعود الجور الي اوطانه، و يرجع الباطل الي نصابه. و الله ما انكروا علي منكرا، و لا جعلوا بيني و بينهم نصفا .(خطبه 22)
قسمتي از خطبه آن حضرت كه با شنيدن خبر بيعت شكنان ايراد فرمود: هان! شيطان دار و دسته خود را برانگيخته و سپاهش را بسيج كرده است تا ستم در جاي خود برقرار ماند و باطل به جايگاه خود بازگردد، به خدا سوگند، ناروايي نبود كه به من نسبت ندهند و ميان من و خودشان به انصاف رفتار نكردند.
17. پيامدهاي اختلاف
ان الشيطان يسني لكم طرقه، و يريد ان يحل دينكم عقده عقده، و يعطيكم بالجماعه الفرقه، و بالفرقه الفتنه. فاصدقوا عن نزغانه و نفثاته .(خطبه 22)
همانا شيطان راه هاي خود را براي شما آسان و هموار مي كند و مي خواهد بندبند دين شما را بگسلاند و به جاي يكپارچگي پراكندگي نصيبتان كند و بر اثر پراكندگي فتنه و فساد پديد آورد. پس از وسوسه ها و افسون هايش روي گردان شويد.
18. ميدان عمل شيطان
اصبحتم في زمن لا يزداد الخير فيه الا ادبارا، و لا الشرفيه الا اقبالا، و لا الشيطان في هلاك الناس الا طمعا. فهذا اوان قويت عدته، و عمت مكيدته، و امكنت فريسته .(خطبه 129)
شما در روزگاري به سر مي بريد كه خبر هر چه بيشتر پشت مي كند، و شر هر چه بيشتر روي مي آورد و شيطان، هر چه بيشتر به تباه كردن مردم چشم طمع مي بندد؛ پس، اكنون زماني است كه اسباب كار او قوت گرفته و نيرنگش فراگير شده و شكارش در دسترس او قرار گرفته است.
19. وعده شيطان
الشيطان المضل، و الانفس الاماره بالسوء، غرتهم بالاماني، و فسحت لهم بالمعاصي، و وعدتهم الاظهار، فاقتحمت بهم النار .(حكمت 323)
شيطان گمراه كننده است و نفس اماره آن ها (خوارج نهروان) را با آرزوهاي نابه جا فريب داد و ميدان گناه را بر ايشان گشود و به آنها وعده پيروزي داد، پس آن ها را به جهنم فرستاد.
20. شيطان را بفريب !
لا تجعلن للشيطان فيك نصيبا، و لا علي نفسك سبيلا .(نامه 17)
شيطان را از خود بهره مند مساز و راه او را در نفس خود باز مگذار.
21. حزب شيطان
اسي ان يلي امر هذه الامه سفهاوها و فجارها، فيتخذوا مال الله دولا، و عباده خولا، و الصالحين حربا، و الفاسقين جزبا .(نامه 62)
اندوه و تاسف من از اين است كه بي خردان و نابكاران اين امت را به دست گيرند و مال خدا را دست به دست گردانند و بندگان او را به بندگي خود گيرند و با صالحان بستيزند و تبهكاران را دار و دسته خود كنند.
22. منافقان حزب شيطان اند
من خطبه له يصف فيها المنافقين: هم لمه الشيطان، و حمه النيران: اولئك حزب الشيطان، الا ان حزب الشيطان هم الخاسرون. (خطبه 194)
قسمتي از خطبه آن حضرت در توصيف منافقان : آنان گروه شيطان و شعله آتش جهنم هستند. آنان دار و دسته شيطان اند و بدانيد كه پيروان شيطان بازنده و زيانكارند.
23. بزرگ ترين فريب ابليس
الله الله في عاجل البغي، و اجل و خامه الظلم، و سوء عاقبه الكبر، فانها مصيده ابليس العظمي، و مكيدته الكبري .(خطبه 194)
از خدا بترسيد! از (كيفر) سركشي در اين جهان و از زيان ستمگري در آن جهان و از فرجام بد كبر؛ زيرا اين ها (سركشي و ستمگري و كبر) عظيم ترين دام و بزرگ ترين فريب ابليس است .
24. صفات پيروان شيطان
و قال عليه السلام في ذم اتباع الشيطان: اتخذوا الشيطان لامرهم ملاكا و اتخذهم له اشراكا، فباض و فرخ في صدورهم، و دب و درج في حجورهم، فنظر باعينهم، و نطق بالسنتهم، فركب بهم الزلل، و زين لهم الخطل، فعل من قد شركه الشيطان في سلطانه، و نطق بالباطل علي لسانه .(خطبه 7)
امام علي عليه السلام در نكوهش پيروان شيطان فرمود: آنان در كارشان به شيطان تكيه كردند و شيطان هم آن ها را دام خود قرار داد. پس در سينه هاي آنان تخم كرد و جوجه گذاشت و به تدريج در خردهاي آنان نفوذ كرد و با چشم هايشان نگريست و با زبانشان سخن گفت؛ پس آن ها را گرفتار خطاها و لغزش ها كرد و نادرستي را در نظرشان آراست؛ كارهاي آنان مانند كار كسي است كه شيطان در قدرتش شريك شده و زبان او را به باطل گويا كرده است!
25.@#@ بسيج نيرو عليه شيطان
اجعلوا عليه حدكم، و له جدكم ... و اجلب بخيله عليكم، و قصد برجله سبيلكم يقتنصونكم بكل مكان، و يضربون منكم كل بنان . لا تمتنعون بحيله، و لا تدفعون بعزيمه في حومه ذل .(خطبه 192)
خشم و جديت خود را عليه شيطان به كار گيريد ... سواران خود را بر ضد شما بسيج كرد و با پيادگانش قصد راه شما را نمود تا از راه راست منحرفتان سازد، در هر نقطه اي شما را شكار مي كنند و سرانگشتانتان را قطع مي كنند، با هيچ حيله و با هيچ عزمي نمي توانيد ضربات و گزندهاي آنان را از خود دفع سازيد؛ اين همه در حالي است كه شما در محاصره انبوهي از عوامل ذلت آور هستيد.
26. وسوسه هاي شيطان
اطفئوا ما كمن في قلوبكم من نيران العصبيه و احقاد الجاهليه، فانما تلك الحميه تكون في المسلم من خطرات الشيطان و نخواته، و نزغاته و نفثاته .(خطبه 192)
شراره هاي تعصب و كينه هاي جاهليت را كه در قلب داريد خاموش كنيد كه اين نخوت و تعصب ناروا در مسلمان از تلقين ها و نخوت ها و فساد و وسوسه هاي شيطان است.
27. دوري از خودپسندي
يا مالك! اياك و الاعجاب بنفسك، و الثقه بما يعجبك منها، و حب الاطرا، فان ذلك من اوثق فرص الشيطان في نفسه ليمحق ما يكون من احسان المحسنين .(نامه 53)
اي مالك! خويشتن را از خودپسندي، و اعتماد به چيزي كه تو را به خودپسندي مي اندازد و علاقه به تملق گويي ديگران برحذر دار؛ زيرا اين كارها مطمئن ترين فرصت براي شيطان است تا كارهاي خوب نيكوكاران را محو و نابود سازد.
28. عيرت گيري از ابليس
اعتبروا بما كان من فعل الله بابليس اذ احبط عمله الطويل وجهده الجهيد، و كان قد عبد الله سته الاف سنه، لا يدري امن سني الدنيا ام من سني الاخره .(خطبه 192)
از كاري كه خدا با ابليس كرد درس بگيريد؛ چه، كار دراز مدت و كوشش هاي توانفرساي او را، به سبب لحظه اي تكبر، باطل ساخت . او امام جواد هزار سال خدا را پرستش كرده بود كه معلوم نيست آيا از سال هاي دنياست يا از سال هاي آخرت .
29. برآورندگان دعوي شيطان
احذروا عباد الله عدو الله! ان يعديكم بدائه، و ان يستفزكم بندائه، و ان يجلب عليكم بخيله و رجله. فلعمري لقد فوق لكم سهم الوعيد، و اغرق اليكم بالنزع الشديد، و رماكم مكان قريب، فقال: رب بما اغوبتني لازينن لهم في الارض و لا غوينهم اجمعين، قذفا بغيب بعيد، و رجما بظن غير مصيب، صدقه به ابنا الحميه، و اخوان العصبيه، و فرسان الكبر و الجاهليه .(خطبه 192)
اي بندگان خدا! مبادا دشمن خدا (شيطان) شما را به درد خود گرفتار كند و با فرياد خويش شما را از جا بپراند و نگرانتان سازد و سواران و پيادگان خود را عليه شما فراهم آورد. به جان خودم سوگند، كه تير وعيد را بر چله كمان گذاشته و آن را به طرف شما سخت كشيده است و از نزديك به شما تيراندازي كرده و گفته است: پروردگارا! به سبب آن كه مرا گمراه كردي در روي زمين بدي ها را در نظرشان بيارايم و همگان را گمراه كنم .
او از آينده اي دور سخن گفت و گمان نادرستي را اظهار داشت ، اما فرزندان نخوت و برادران عصبيت و سواران گردنكشي و جاهليت دعوي او را راست از كار درآوردند.
دیدگاه کاربران
برای مشاهده و ارسال دیدگاه وارد حساب خود شوید.