مسئوليت حوزه
حوزه، نبايستي مسئوليت خود را در برابر انقلاب، پايان يافته احساس كند؛ نقش خويش را تمام يافته بينگارد و يا ادامهي راه را تنها بر عهدهي عده اي معدود از جمع خويش وانهد. حوزه، بايستي باور كند كه در تداوم انقلاب، نقشي مضاعف دارد و بقاي انقلاب، چونان تلاش در راه حدوث و تكوين آن به تعهد و پشتكاري ، نيازمند است و كنارهگيري حوزه از انقلاب، به انحراف و بيراهه روي آن ميانجامد . مقام معظم رهبري در زمينه نقش روحانيت در تداوم انقلاب اسلامي معتقدند :
«روحانيت به خاطر انقلاب، در مقابل اين ملت سرفراز است. اما قضيه به اين جا خاتمه پيدا نميكند؛ يعني صِرف پروندهي خوب از انقلاب، كافي نيست. انقلاب، يك امر دفعي نيست؛ يك امر تدريجي است. هم حدوثش تدريجي است و هم بقايش ـ مثل بقاي همه چيز ـ تدريجي است.
انقلاب، آن وقتي باقي ميماند كه يك حركت دايمِ انقلابي، مستمراً وجود داشته باشد؛ والا آن چيزي كه ميماند، انقلاب نيست. شما ببينيد، در دنيا چه قدر كشور انقلاب كردهاند. از اينهايي كه انقلاب كردهاند، چند كشور در همان خطي كه انقلاب كردهاند و همان اصولي كه اعلام نمودهاند و همان شعارهايي كه فرياد زدهاند، باقي ماندهاند؟ خواهيد ديد، تعداد كشورهايي كه باقي ماندهاند، قابل توجه نيست. علت اين است كه حركت و كار و تلاش انقلابي، لازمهي حيات انقلاب است. اگر نباشد، حيات انقلاب باقي نخواهد بود. اين، چيز حتمي و قهري است.
اگر تداوم انقلاب، به اين تلاش انقلابي بستگي دارد، بخش عمدهيي از اين تلاش انقلابي و اسلامي، بر دوش همان كساني است كه از اول هم حركت انقلابيِ اسلامي را شروع كردند؛ يعني علماي اسلام.»[1]
روحانيت، بايستي با تمام وجود دريابد كه ادامهي مسير، چون آغازينِ راه، با سختي و دشواري همراه است؛ محروميت و حرمان ميطلبد؛ دوري از فراغت را ميخواهد؛ فراق اهل و خانمان را بر ميتابد؛ زخم زبان و طعن طاعنان را به دنبال دارد؛ جراحتها و شهادتها را با خويش به همراه ميآورد و در يك كلام، همچنان ايثار و فداكاري را از حوزه مطالبه ميكند:
«اگر بخواهيم به وظايف، درست عمل كنيم، پيمودن راه از حالا به بعد، يقيناً آسانتر از راه گذشتهي ما نيست؛ راه دشواري است. از حالا به بعد، مسأله، مسألهي حفظ ارزشهاست؛ جا انداختن اينها در ذهنيت ملل دنياست؛ حراست از آنها در داخل جامعهي اسلامي است. اين، با زبان ممكن نيست؛ با عمل و تلاش و فداكاري و اميد و آمادگي و علم و تقوا ممكن است. اگر در اين مرحلهي از حالا به بعد، روحانيوني كه متصدي و كمر بستهي گسترش اين تفكر الهي در سطح ذهنيت عالم هستند، داراي اين خصوصيات باشند، اين فكر پيش خواهد رفت. اگر خداي نكرده، روحانيون خسته و ملول و نوميد و دلبسته شدند، از راحتي و آسودگي خشنود شدند، به آن عادت كردند، از خطر و سختي گريزان شدند، بار بر زمين خواهد ماند و اين فكر، پيش نخواهد رفت.»[2]
در پايان اين گفتار، لازم است به بخشي از مسئوليتهاي انقلابي حوزه، اشاراتي كوتاه صورت پذيرد :
1) روحانيت، بايستي حرمت امام و انقلاب را در درون خود پاس دارد؛ ذكر نعمت كند و حق آن را ايفا نمايد؛ شعاير انقلاب را رعايت كند و چهرهي «حوزهيي انقلابي» را به ناظران نشان دهد. و در يك كلام، رنگ و بوي انقلاب، از در و ديوار حوزه نمايان باشد:
«در حوزه علميهي قم و حوزههاي ديگر، بايستي حق انقلاب و امام بر حوزهها، فراموش نشود. انقلاب و امام ـ رضوان الله تعالي عليه ـ حقيقتاً بر حوزههاي علميهي ما، حق حيات دارند. اگر اين انقلاب و اين حركت عظيم نبود، آن مشييي كه دستگاههاي ضد ديني پيش گرفته بودند، حوزهها را پوك ميكرد و از بين ميبرد و به تدريج، حتي عين حوزهها را هم زايل ميكرد. بعد از آن كه معنايش را به كلي زايل كرده بود، به اين جهت و به اين سمت، پيش ميرفت.
واقعاً گرايش به طلبه شدن، كم بود. واقعاً در ارزشگذاريهاي جامعه، ارزش حوزه، ارزش نزديك به صفر بود. اين طور، حركت و عمل ميكردند. اين انقلاب و امام بزرگوار، حوزه را احيا كردند و در دنيا و در جامعه، به آن آبرو بخشيدند و شخصيت دادند و ناصيهاش را بلند و منوّر كردند.»[3]
2) حوزه، نبايد ميدان جولان افراد بدخواه و كينهتوز با انقلاب باشد. نبايد چونان گذشتهيي نه چندان دور، انقلابي بودن، گناه نابخشودني به حساب آيد و طعنه زنان به مبارزه و جهاد، صدر نشين و معركه گردان گردند. بر فرزندان انقلاب در حوزه است كه در برابر موجهايي كه برخاستهاند، تا دوباره حوزه را به ايام سكوت و انزوا باز گردانند، مقاومت نشان دهند؛ امواج مهاجم را درهم شكنند و از «حوزهي امام و انقلاب» دفاع كنند:
«طلبههاي جوان، فضلاي عزيز، مدرّسان محترم و علماي حوزه! امروز، اين حوزهي انقلابي و آگاه، امانتي در دست شماست؛ آن را از شرّ اين كفتارهاي لاشهخواري كه نشستهاند، تا لاشهيي پيدا بشود و آن را بدرند، نجاتش بدهيد. بايد حفظش كنيد و نبايد اجازه بدهيد كه در حوزههاي علميه، به مقدسات انقلاب، با اهانت اشاره بشود... حوزه را انقلابي حفظ كنيد و انقلاب را در حوزه گرامي بداريد. حضور انقلابي، احساسات انقلابي، درك انقلابي و سياست انقلابي، سياست اصلي حوزهي علميه است.»[4]
انقلابزدايي در حوزهها، يكباره عمل نميكند، گام به گام پيش ميرود؛ فعاليتهاي انقلابي حوزويان را، به ترديد و انكار ميسپرد؛ از روحانيت، تقسيم بنديهاي ويژه ارايه ميكند؛ روحانيتِ دولتي و غير دولتي، درست ميكند؛ به روحانيون شيفتهي انقلاب و نظام، مارك آخوند دولتي و درباري ميزند؛ محور حوزه را، روي روحانيون غير دولتي ـ به تعبير خود ساخته ـ ميبرد؛ استقلال حوزه را، به معناي بياعتناييِ حوزه به انقلاب و نظام تفسير ميكند و به آن، اصالت و ارزش ميدهد؛ از چهرههاي ضد انقلاب حوزه، اعادهي حيثيت ميكند و به آن نقش محوري ميدهد؛ در گوشه و كنار، ميدان حضور پيدا ميكند و در تضعيف اعتقاد حوزويان به مباني انقلاب، تلاش ميورزد و...».
در برابر اين موج تدريجي، رهبري معظم انقلاب فرمودهاند:
«طلاب جوان و فضلا و تشكيلات حوزه، به افراد بدخواه در داخل حوزهها، ميدان ندهند. اينها، افرادي بودند كه جرأت نميكردند از سيطره و هيبت انقلاب، نفس بكشند. طوري نشود كه در گوشه و كنار پيدا بشوند و مثل موريانهيي، به پايهي ايمان افراد بيفتند و آنها را نسبت به انقلاب و اسلام انقلابي و مباني انقلاب، ضعيف و سست كنند.»[5]
3) حوزه، بايستي از امواج جهاني عليه انقلاب مطلع باشد؛ از تحركات كفر عالم گير عليه انقلاب ـ كه امروز با تبليغات عليه اسلام و تشيع آميخته است ـ آگاهي بيابد؛ صدها و بلكه هزاران كتاب و مقاله نوشته شده در مورد انقلاب و اسلام را بررسي كند، محورهاي مورد عنايت و تهاجم آنها را دريابد و در پژوهشكدههاي خويش، به آن موضوعات توجه خاص مبذول كند، بررسيهاي تحقيقي و عالمانه انجام دهد و با بيان و شيوهيي مناسب، عرضه كند:
«يكي از كارهايي كه حوزه بايد انجام بدهد، همين است. يعني مركزي داشته باشد و كتابهايي را كه در دنيا راجع به انقلاب نوشتهاند، جمع كند؛ چه آنهايي كه مستقيماً دربارهي انقلاب است وچه آنهايي كه به خاطر انقلاب، به شيعه و يا به اسلام فحش دادهاند و چه كتابهايي كه از ما تعريف كردهاند و نقاط قوّت ما را ـ كه بعضاً خودمان هم از آنها غافل بودهايم ـ يادآور شدهاند.»[6]
4) حوزه، بايستي به تدوين ايدئولوژي انقلاب همت گمارد؛ مباني و اصول آن را بر شمرد؛ به تفسير و تعريف آن بپردازد؛ حق ايدئولوگ بودن خود را ادا كند؛ بياني شايسته و روشن، تفسيري دقيق و عالمانه و منطبق بر واقعيت، از هستها و بايدهاي انقلاب اسلامي ارايه كند؛ از هويت انقلاب در برابر امواج تبليغات، ابهام زدايي نمايد؛ به دوستان انقلاب ايران در سراسر گيتي، مجموعهيي مدوّن و متقن را عرضه كند؛ بر ايمان و آگاهي ايشان در مورد انقلاب اسلامي ايران بيفزايد و به آنان در برابر مخالفان و منتقدان، ابزار پاسخ منطقي عطا كند:
«در اين مركز، محققان حوزه بايد مشابه اين كتابها را نيز در داخل كشور جمعآوري كنند و مورد بررسي قرار دهند. وقتي كه محقق ميگوييم، فوراً ذهن به سمت پيرمردهاي از كار افتاده نرود. محققان جوان ـ مثل خود شما ـ بنشينند، اينها را تقسيمبندي كنند و تفكر و ذهنيت انقلاب و به تعبير اروپايي آن، ايدئولوژي انقلاب را ـ كه متأسفانه هنوز معادل فارسي آن را پيدا نكردهايم ـ تدوين كنند و آن را ـ نه در يك جلد كتاب و نه با يك بيان ـ بيرون بدهند؛ كه اگر از ما پرسيدند، انقلابتان چيست؟ بگوييم، اين است. اگر شما چنين كاري نكرديد، ديگراني كه غالباً صلاحيت ندارند، خواهند كرد.»[7]
5) حرمت انقلاب در حوزه، به تكريم چهرههاي ايثارگر و زجر كشيدهي حوزه در انقلاب است. اينان نبايد در گذر زمان، مغفول واقع شوند و احياناً مطرود! حوزه، بايد قدر و ارج زحماتشان را بشناسد و در تجليل آنان بكوشد؛ طعن و طنز به ايشان را برنتابد و با تمام توان، در راه مشكل زدايي از آنان تلاش نمايد:
«در حوزهها، چهرههاي انقلابي بايد محترم باشند. طلبههاي جبهه رفته، كساني كه سوابق جبهه دارند، كساني كه جانباز هستند، ... كساني كه خدمتي از خدمات انقلاب را بر دوش دارند، با ارزشند. اين طور نباشد كه در داخل حوزهها، اگر كسي چند سالي به خدمات انقلاب مشغول بود، يا الآن مشغول است، يك نقطهي ضعف به حساب بيايد. نه، اين نقطهي قوّت است. بايستي براي كساني كه در ميدان جنگ بودند، از همه جهت ـ اعتباراً و عملاً ـ ارزش قايل بشوند و برايشان حسابي باز كنند.»[8]
6) ايثارگران حوزه، بايستي بار سنگينِ انقلابي ماندن حوزه را بر دوش كشند و از كيانِ انقلاب در حوزه، دفاع كنند. جانبازان، رزمندگان و آزادگان روحاني كه خود، جان و عمر خويش را در راه امام و انقلاب وقف كردهاند، امروز بايستي از همهي آن جان نثاريها و بذل فرصتها، محافظت كنند و از تعهد حوزه نسبت به امام و انقلاب، پاسداري نمايند. نسل بسيجي حوزه، بايد پرچمدار حوزهي انقلابي باشد، تعهدات حوزه در برابر انقلاب را يادآور شوند و زمينههاي تحقق آن را بيافرينند:
«تصورم اين است كه در بين اين مجموعه، شما طلاب و اهل علم زجر كشيدهي دوران اسارت كه امتحان اين دوران و دوران مجاهدت را دادهايد، ميتوانيد نقش بسيار بزرگي داشته باشيد؛ همچنين همهي طلاب رزمنده، همهي اهل علمي كه ميدان جنگ را با گوشت و پوست خودشان لمس كردند... لذا من به اين مجموعهي شما، به چشم اميد نگاه ميكنم. هر يك از شما عزيزان، بايد همتتان اين باشد كه از ذخيرهي ارزشمندي كه در اين دو ميدان به دست آوردهايد، در راه پيشبرد انقلاب به سمت اهداف عالي و گسترش اين فكر در سطح عالم و تعميق آن در داخل جامعه، استفاده كنيد... وقتي مسألهي حركت از يك راه دشوار و صعود به يك كوه مطرح است، انسان به همه ميگويد كه اين طوري برويد، تا به آن بالا برسيد و اگر رسيديد، چه فضايلي دارد. اما آن كسي كه مدتها دوندگي كرده، كوهنوردي كرده، بدنسازي كرده، به او اميد بيشتري است. او، شماييد. اين اسارت و اين مجاهدت و مبارزه در ميدان جنگ، خيلي ارزش دارد. از اين ذخيره، بايد استفاده كنيد.»[9]
----------------------------------------------
[1] . سخنراني در جمع علما و روحانوين استان مازندران، 17/2/1363.
[2] . سخنراني در ديدار با روحانوين و طلاب آزاده، 5/8/1369.
[3] . سخنراني در آغاز درس خارج فقه، 29/6/1371.
[4] . سخنراني در جمع فضلا و طلاب حوزهي علميهي مشهد، 11/6/1364.
[5] . سخنراني در آغاز درس خارج فقه، 29/6/1371.
[6] . سخنراني در ديدار نمايندگان و طلاب حوزهي علميهي قم، ر.ك: حديث ولايت (مجموعهي رهنمودهاي مقام معظم رهبري) ج3، ص39، 7/9/1368.
[7] . سخنراني در ديدار نمايندگان و طلاب حوزهي علميهي قم، ر.ك: حديث ولايت (مجموعهي رهنمودهاي مقام معظم رهبري) ج3، ص39، 7/9/1368.
[8] . سخنراني در آغاز درس خارج فقه، 29/6/1371.
[9] . سخنراني در ديدار با روحانيون و طلاب آزاده، 5/8/1369.
وظايف حوزه در قبال انقلاب اسلامي

حوزه، نبايستي مسئوليت خود را در برابر انقلاب، پايان يافته احساس كند؛ نقش خويش را تمام يافته بينگارد و يا ادامهي راه را تنها بر عهدهي عده اي معدود از جمع خويش وانهد. حوزه، بايستي باور كند كه در تداوم انقلاب، نقشي مضاعف دارد و بقاي انقلاب، چونان تلاش در راه حدوث و تكوين آن به تعهد و پشتكاري ، نيازمند است و كنارهگيري حوزه از انقلاب، به انحراف و بيراهه روي آن ميانجامد .
دیدگاه کاربران
هنوز دیدگاهی برای این مطلب ثبت نشده است.