یادداشت‌ها

بازگشت به جاهلیت بعد وفات پیامبر (ص)

  • نشان کردن

«أَرَى تُرَاثِي نَهْباً». (خطبه3)

امیرالمؤمنین علیه‌السلام درباره وقایع پس از وفات پیامبر در خطبه شقشقیه فرموده است: «أَرَى تُرَاثِي نَهْباً». (خطبه3)

معنای کلمه‌ی «نهب» اشاره به یکی از عادات جاهلی دارد که پیامبر آن را ابطال کرده‌ بودند. آن عادت جاهلی این بود که قبایل قوی‌تر گاهی به قلمرو قبایل دیگر هجوم برده و اموال آنان را غارت می‌کردند. پیامبر در آغاز دعوت، این عمل را به شدت نهی فرمودند: «من انتهب نُهبة فليس منّا» ، و «إنّ‌ النهبة لا تَحِلّ‌».  حساسیت اسلام به نفی «نهب» و «نهبة» در حدی بود که پیامبر هنگامی که از مسلمانان بیعت می‌گرفت با آنان شرط می‌کرد که «نهب» را ترک کنند (و في صحيح البخاري و مسند أحمد عن عبادة بن الصامت: «بايعنا النبيّ‌ - صلَّى الله عليه و آله و سلَّم - أن لا ننهب») 

کلمه «نهب» اشاره دارد که ولایت و خلافت، حق امیرالمؤمنین بود که در چارچوب یک سنت جاهلی به نام «نهب» مورد غارت رقیبان قرار گرفت.

در کلمه‌ی «نهب» تعریض زیبایی وجود دارد چون از این کلمه، این نکته نیز قابل برداشت است که از همان اولین روز وفات رسول خدا، طرح بازگشت به ارزشها و رسوم جاهلی آغاز شد. این طرح به تدریج در ایام حکمرانی خلفا چنان پیش رفت که وقتی که حضرت پس از بیست و چندسال خانه‌نشینی بعد از ماجرای کشته شدن عثمان مورد بیعت مردم قرار گرفتند به آنان فرمودند: «أَلاَ وَ إِنَّ بَلِيَّتَكُمْ قَدْ عَادَتْ كَهَيْئَتِهَا يَوْمَ بَعَثَ اَللَّهُ نَبِيَّكُمْ صلى‌الله‌عليه‌وآله: رنج و بلا و امتحان امروزتان رنج و بلاو  امتحانی است که در هنگام بعثت پیامبر بدان گرفتار شده بودید» (خطبه 16).

گفت‌وگو

دیدگاه کاربران

حداقل ۵ کاراکتر؛ دیدگاه پس از بررسی نمایش داده می‌شود.

هنوز دیدگاهی برای این مطلب ثبت نشده است.